Fotowoltaika i magazyny energii w Jastrzębiu-Zdroju

Jastrzębie-Zdrój to siedziba Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) – największego w Unii Europejskiej producenta węgla koksowego, kluczowego surowca dla przemysłu stalowego. W granicach miasta i najbliższych okolic działają kopalnie wchodzące w skład grupy JSW, m.in. KWK Borynia-Zofiówka oraz KWK Pniówek, a w pobliskich Ornontowicach – KWK Budryk. Górnictwo od dziesięcioleci kształtuje charakter zabudowy: wiele osiedli mieszkaniowych powstało jako tzw. osiedla patronackie, budowane przez kopalnie dla swoich załóg – bloki i domy wielorodzinne z lat 60., 70. i 80. XX wieku, którym towarzyszyły ośrodki zdrowia, żłobki i domy kultury finansowane przez zakłady górnicze. Ten typ zabudowy dominuje m.in. w rejonach osiedli przy dawnych szybach, gdzie dachy płaskie i wielospadowe bloków wielorodzinnych wymagają innego podejścia projektowego niż dachy skośne domów jednorodzinnych.

Nazwa miasta nie jest przypadkowa – dzielnica Zdrój to dawne uzdrowisko solankowe, założone w XIX wieku wokół odwiertów solanki jodowo-bromowej, z zachowanym do dziś Parkiem Zdrojowym, który pozostaje jednym z symboli miasta. Sąsiedztwo historycznej tkanki uzdrowiskowej z powojennym osadnictwem górniczym daje w Jastrzębiu-Zdroju wyjątkowe zróżnicowanie zabudowy – od przedwojennych willi i pensjonatów po powojenne familoki i bloki z wielkiej płyty wznoszone dla górników z Boryni, Zofiówki i Pniówka.

Wieloletnia eksploatacja górnicza pozostawiła też trwały ślad w postaci terenów pogórniczych – w wielu częściach miasta, zwłaszcza bliżej czynnych i dawnych szybów, występuje zjawisko osiadania terenu i tzw. szkód górniczych, które mogą obejmować pęknięcia ścian, odkształcenia więźby dachowej czy nierówności fundamentów. Przy projektowaniu instalacji fotowoltaicznej na takich budynkach zwracamy uwagę na stan konstrukcji dachu i w razie potrzeby rekomendujemy dodatkową opinię konstruktora przed montażem. Miasto leży też bardzo blisko granicy z Czechami (przejście w rejonie Zebrzydowic i Cieszyna jest w zasięgu kilkunastu-kilkudziesięciu minut jazdy), co czyni je naturalnym węzłem subregionu zachodniego województwa śląskiego, z licznymi firmami transportowymi i logistycznymi korzystającymi z bliskości przejść granicznych oraz autostrady A1.

Przykładowa realizacja (dane orientacyjne)

Dom jednorodzinny w Moszczenicy – instalacja 7,5 kWp z oceną szkód górniczych

Przykład poglądowy: dom jednorodzinny o powierzchni ok. 130 m² w dzielnicy Moszczenica, w rejonie wpływów eksploatacji górniczej. Ze względu na wcześniejsze drobne odkształcenia elewacji, przed montażem zlecono dodatkową ekspertyzę konstrukcyjną dachu i więźby, aby potwierdzić bezpieczne mocowanie paneli. Dobrano instalację o mocy 7,5 kWp, bez magazynu energii (w pierwszym etapie). Orientacyjny koszt takiego przedsięwzięcia to ok. 34 000–38 000 PLN brutto, z czego sam montaż paneli i falownika zajął 1–2 dni robocze. Ze względu na dodatkową ekspertyzę i konieczność uzgodnienia sposobu kotwienia z projektantem konstrukcji, całkowity czas od podpisania umowy do uruchomienia instalacji wyniósł ok. 3 tygodni. Faktyczny zakres prac, koszt i terminy każdorazowo ustalamy indywidualnie po oględzinach budynku i – w razie potrzeby – po konsultacji z rzeczoznawcą ds. szkód górniczych.