Spadek produkcji

Spadek produkcji instalacji fotowoltaicznej

Instalacja produkuje mniej niż wcześniej? Diagnozujemy przyczynę – od zabrudzenia i zacienienia po uszkodzone moduły, PID i błędy falownika. Pomiary, termowizja, raport.

Diagnostyka

Dlaczego fotowoltaika produkuje mniej – od najczęstszych przyczyn

Zanim uznamy instalację za uszkodzoną, warto wykluczyć rzeczy oczywiste. Produkcja zmienia się sezonowo i porównywanie listopada z lipcem nie ma sensu – miarodajne jest zestawienie rok do roku, tego samego miesiąca. Zmienia się też pogoda: rok o większym zachmurzeniu potrafi dać kilkanaście procent mniej bez żadnej usterki.

Jeśli po takim porównaniu ubytek nadal jest wyraźny, przechodzimy do przyczyn technicznych. Poniżej kolejność od najczęstszych do najrzadszych – i to jest zwykle kolejność, w której sprawdzamy instalację.

1. Zabrudzenie i nowe zacienienie

Osad, porosty, odchody ptaków i pyły przemysłowe obniżają produkcję o kilka procent, a w trudnych lokalizacjach – przy drogach gruntowych, fermach czy zakładach – znacznie więcej. Przy małym kącie nachylenia dachu deszcz nie spłukuje zabrudzeń skutecznie.

Częstą i pomijaną przyczyną jest zacienienie, którego kiedyś nie było: wyrosłe drzewo, nowa antena, komin sąsiada, nadbudowa. Zacienienie nawet jednego modułu potrafi obniżyć produkcję całego stringu, jeśli instalacja nie ma optymalizatorów.

2. Falownik – błędy, przegrzewanie, uszkodzony tracker

Zatkane radiatory i zużyty wentylator powodują, że falownik ogranicza moc w upały – dokładnie wtedy, gdy powinien produkować najwięcej. Uszkodzenie jednego z trackerów MPPT obniża produkcję o część proporcjonalną do liczby podpiętych do niego modułów.

Kody błędów bywają mylące: błąd izolacji potrafi wynikać z wilgoci w złączu, a nie z uszkodzenia falownika. Szczegóły opisaliśmy przy naprawie falownika.

3. Połączenia DC i złącza MC4

To najczęstsza usterka „niewidoczna z ziemi". Źle zaciśnięte albo mieszane złącza różnych producentów tworzą rezystancję przejścia, która grzeje się i z czasem degraduje. Objaw: stopniowy spadek produkcji i ślady przegrzania widoczne w termowizji.

Ta sama przyczyna stoi za częścią pożarów instalacji, więc nie traktujemy jej wyłącznie jako problemu wydajnościowego.

4. Uszkodzenia modułów: mikropęknięcia, gorące punkty, PID

Mikropęknięcia powstają przy transporcie, chodzeniu po modułach lub gradzie i często są niewidoczne gołym okiem. Ujawnia je badanie termowizyjne jako gorące punkty. PID – degradacja indukowana napięciem – dotyczy zwłaszcza starszych instalacji i potrafi obniżyć moc o kilkanaście procent.

Naturalna degradacja to tylko 0,4–0,6% rocznie, więc jeśli ubytek jest dwucyfrowy, przyczyna leży gdzie indziej.

Nasze podejście

Jak wygląda diagnostyka spadku produkcji

Zaczynamy od danych: historia produkcji z aplikacji, porównanie rok do roku i zestawienie z uzyskiem referencyjnym dla lokalizacji, mocy i kąta dachu. To pozwala oszacować, ile energii faktycznie brakuje, zanim ktokolwiek wejdzie na dach.

Dalej idą pomiary: napięcia i prądy stringów, rezystancja izolacji, charakterystyki pod obciążeniem, kontrola połączeń oraz badanie termowizyjne modułów i skrzynek przyłączeniowych. Termowizja pokazuje gorące punkty i wadliwe diody, których nie widać w danych z falownika.

Kończymy raportem z wnioskami i kosztem usunięcia usterki. Jeśli instalację montowała inna firma, a sprzęt jest jeszcze na gwarancji producenta, raport bywa podstawą do zgłoszenia reklamacyjnego – opisujemy to szerzej przy ekspertyzie instalacji.

FAQ

Najczęstsze pytania

Najpierw porównaj produkcję z tym samym miesiącem poprzedniego roku, a nie z miesiącem poprzednim – produkcja zmienia się sezonowo i spadek między wrześniem a listopadem jest normalny. Jeśli rok do roku ubyło więcej niż kilka procent, sprawdź kody błędów w aplikacji, czystość paneli i czy nie pojawiło się nowe zacienienie.

Degradacja modułów to zwykle 0,4–0,6% rocznie, a producenci gwarantują ok. 80–87% mocy początkowej po 25 latach. Po pięciu latach oznacza to ubytek rzędu 2–3%. Jeśli produkcja spadła o 20–30%, przyczyną nie jest starzenie się paneli, tylko konkretna usterka.

W typowych warunkach zabrudzenie kosztuje kilka procent rocznej produkcji i deszcz w dużej mierze radzi sobie sam. Wyjątkiem są instalacje o małym kącie nachylenia, sąsiedztwo dróg gruntowych, zakładów przemysłowych, ferm drobiu oraz miejsca z intensywnym osadem z ptaków i porostów – tam różnica bywa dwucyfrowa.

PID (Potential Induced Degradation) to zjawisko degradacji wywołanej napięciem, które może obniżyć moc modułów nawet o kilkanaście procent. Występuje rzadziej w nowych modułach, ale w instalacjach z lat 2015–2019 bywa realną przyczyną spadku. Rozpoznaje się je pomiarami i badaniem kamerą termowizyjną.

Jeśli przyczyną jest zabrudzenie, poluzowane połączenia DC, zatkany radiator falownika, źle dobrany string albo uszkodzona dioda w skrzynce przyłączeniowej modułu – tak, po usunięciu usterki produkcja wraca do normy. Trwałej degradacji ogniw i skutków mikropęknięć nie da się cofnąć; wtedy pozostaje wymiana modułów.

Kontakt

Zapytaj o diagnostykę spadku produkcji

Konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Oddzwaniamy zwykle w ciągu 24 godzin w dni robocze.